57
7 shares, 57 points

12 Eylül Darbesi veya 1980 İhtilali, Türk Silahlı Kuvvetlerinin 12 Eylül 1980 günü emir-komuta zinciri içinde gerçekleştirdiği 27 Mayıs 1960 darbesi ve 12 Mart 1971 muhtırasının ardından Türkiye Cumhuriyeti tarihinde silahlı kuvvetlerin yönetime üçüncü açık müdahalesidir. Bu müdahale ile Süleyman Demirel’in başbakan olduğu hükûmet görevden alındı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi lağvedildi.

12 Eylül Darbesi ile 1961 Anayasası uygulamadan kaldırıldı ve Türkiye siyasetinin yeniden tasarlandığı 9 yıl boyunca sürecek bir askerî dönem başladı. 12 Eylül 1980 ardından partiler kapatıldı, parti liderleri önce askerî üslerde gözetim altında tutulup ardından yargılandılar.


İhtilalin gerekçesi olarak ülkede yaygınlaşan siyasi cinayetler ve 6 Eylül günü Konya'da Necmettin Erbakan önderliğinde yapılan ve darbe liderlerinin şeriat amaçlı bir kalkışma girişimi olarak nitelediği Kudüs Mitingi gösterildi.



Darbeden sonra ilk idamlar 9 Ekim 1980 tarihinde başlamıştır. İlk olarak sol görüşlü Necdet Adalı ve ardından ülkücü Mustafa Pehlivanoğlu idam edilmiştir.

19 Mart 1980 tarihinde idama mahkûm edilen Erdal Eren, idam kararı Yargıtay tarafından iki kere iptal edilmiş olmasına rağmen, Millî Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan kararla 13 Aralık 1980'de Ankara Merkez Ulucanlar Cezaevi'nde idam edilmiştir.

 Kenan Evren, 3 Ekim 1984'teki Muş gezisi sırasında yaptığı konuşmada Erdal Eren'in idamına ilişkin şunları söylemiştir: "Şimdi ben, bunu yakaladıktan sonra mahkemeye vereceğim ve ondan sonra da idam etmeyeceğim, ömür boyu ona bakacağım. Bu vatan için kanını akıtan bu Mehmetçiklere silah çeken o haini ben senelerce besleyeceğim. Buna siz razı olur musunuz?"



CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun Paylaşımı




Bugün hala üniversitelerin bağımsız şekilde hareket etmesini engelleyen YÖK 6 Kasım 1981'de çıkarılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile kuruldu.



Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk




1982 Anayasası 7 Kasım 1982 yılında yapılan halkoylamasıyla %91.37 evet oyuna karşılık, %8.63 hayır oyuyla kabul edildi. Mavi rengin hayır, beyaz rengin evet demek olduğu oylamadan önce Kenan Evren yaptığı konuşmalarla halkı mavi oy vermemesi konusunda uyardı ve çeşitli gazetelere mavi renkle ilgili sansür uygulanıyordu.



Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş'ın Paylaşımı




Cem Toker




12 Eylül Darbesinin Bilançosu

Anarşist ilan eden 1 milyon 683 bin kişi fişlendi.

Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı.

7 bin kişi için idam cezası istendi ve 517 kişiye idam cezası verildi.

Haklarında idam cezası verilenlerden 50'si asıldı (26 siyasi suçlu, 23 adli suçlu, 1'i Asala militanı).

İdamları istenen 259 kişinin dosyası Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gönderildi.

Yine 71 bin kişi Türk Ceza Kanunu'nın 141, 142 ve 163. maddelerinden yargılandı.

98 bin 404 kişi örgüt üyesi olmak suçundan yargılandı.

388 bin kişiye pasaport verilmedi.

30 bin kişi sakıncalı olduğu için işten atıldı.

14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı.

30 bin kişi siyasi mülteci olarak yurtdışına gitti.

300 kişi kuşkulu bir şekilde öldü.

171 kişinin işkenceden öldüğü belgelendi.

937 film sakıncalı bulunduğu için yasaklandı.

23 bin 677 derneğin faaliyeti durduruldu.

3 bin 854 öğretmen, üniversitede görevli 120 öğretim üyesi ve 47 hâkimin işine son verildi.

Aynı dönem 400 gazeteci için toplam 4 bin yıl hapis cezası istendi.

Gazetecilere 3 bin 315 yıl 6 ay hapis cezası verildi. 31 gazeteci cezaevine girdi.

300 gazeteci saldırıya uğradı. 3 gazeteci silahla öldürüldü.

Gazeteler 300 gün yayın yapamadı ve aralarında Hürriyet, Millî Gazete ve Ortadoğu'nun da olduğu 13 büyük gazete için 303 dava açıldı.

39 ton gazete ve dergi imha edildi.

Cezaevlerinde toplam 299 kişi yaşamını yitirdi. 144 kişi kuşkulu bir şekilde öldü. 14 kişi aynı dönem yapılan açlık grevlerinde öldü.

16 kişi kaçarken vuruldu. 95 kişi çatışmalarda öldü. 73 kişiye doğal ölüm raporu verildi.

43 kişinin intihar ettiği bildirildi.



Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Tweeti




Darbenin Kod Adı "Bayrak Harekatı" Olarak Belirlenmişti.

Darbeciler Bülent Ecevit’i Hamzakoy’a sürgüne göndererek, siyasi yasaklar getirdi.



Bodrum’da 12 eylül sabahı jandarma tarafından denizden çıkarılan insanlar.




1980 İhtilali Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yönetime üçüncü kez açık müdahalesi olarak tarihteki yerini aldı.



Tunç Soyer




Kenan Evren darbe bildirisini okurken...



Kaynak: Vikipedi

Fotoğraflar: Basın İlan Kurumu


Arkadaşlarınla paylaş!

57
7 shares, 57 points
Bi Format Seçerek Başlayalım
Test
Her Konu Olabilir Çünkü Neden Olmasın
Genel Kültür Testi
Bilgi Seviyesi Ölçer
Anket
Kim Neye Ne Diyor
Hikaye
Burdan Herşey Yapılıyor.
Liste
Anam Babam Liste
Ters Liste
Bir Numarayı Merak Etmek İçin
Açılır Liste
Submit your own item and vote up for the best submission
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item